Odkładnica - jak działa? Jaką wybrać?

Odkładnica to część korpusu płużnego służąca do odwracania i odkładania skib podciętych przez lemiesz do poprzednio wyoranej bruzdy z jednoczesnym kruszeniem i mieszaniem gleby.

Głównym zadaniem odkładnicy, jako elementu roboczego pługa jest przejęcie skiby, która została podcięta przez lemiesz, następnie jej odwrócenie i przesuniecie w bok. Przy działaniu tym powinno nastąpić także jednoczesne właściwe pokruszenie i wymieszanie skiby z glebą.

Jaką odkładnicę wybrać?

Odkładnica jest zatem głównym elementem, który decyduje o jakości orki, a jej dobór zawsze powinien być uzależniony od gatunku gleb i celu orki. Jeżeli znamy gatunek gleb w naszym gospodarstwie, to wybór odpowiedniego elementu roboczego nie powinien być trudny.

Odkładnice wykonywane są z blachy ze stali węglowej lub węglowo-manganowej, a także z blachy trójwarstwowej (pancernej). W przypadku orek płytkich i średnich, grubość odkładnic powinna wynosić 6–8 mm, zaś bardzo głębokich – najczęściej 10 mm.

Nie wszystkie typy odkładnic sprawdzą się w każdych warunkach polowych, dlatego jeżeli będą źle dobrane do gleby nie spełnią swojego zadania.

Podstawowe rodzaje odkładnic

• Cylindryczna

Odkładnica cylindryczna polecana jest na gleby ciężkie, gdzie ważniejsze od odwracania skiby jest dobre kruszenie gleby.

• Cylindroidalna

Jeżeli istotne jest połączenie dobrego odwracania z właściwym poziomem rozkruszania można sięgnąć po odkładnię cylindroidalną. To dobry wybór na ziemiach lekkich i średnich.

• Półśrubowa

Na cięższych glebach sprawdzi się odkładnica półśrubowa. Bardzo dobrze sprawdza się przy przeorywaniu resztek pożniwnych.

• Ażurowa

Odkładnica ażurowa nie jest najlepszym wyborem na pola z dużą ilością resztek pożniwnych, ale jest doskonała w kruszeniu ciężkiej, zbitej ziemi, a jej niska waga przekłada się na zmniejszenie spalania i mniejsze zapotrzebowanie na udźwig.

• Romboidalna

Odkładnia romboidalna dobrze sprawdza się na glebach ciężkich.

Konserwacja i eksploatacja odkładnicy pługa 

Odkładnica pługa to element, który wcześniej czy później, musi ulec zużyciu. Praca z dobrze wyregulowanym pługiem i z właściwą prędkością dopasowaną do warunków agrotechnicznych na polu powinna zapewnić równomierne zużywanie się elementów roboczych. Trzeba również regularnie oceniać ich stan, ponieważ to elementy pługa są szczególnie narażone na zużycie. Duże znaczenie przy ich eksploatacji ma czyszczenie i zabezpieczanie po każdym sezonie, jeszcze przed zimowym garażowaniem. Po skończonej orce warto dokładnie oczyścić ich powierzchnię z resztek ziemi oraz roślin i zabezpieczyć przez pomalowanie lub olejowanie.